آشنایی با تجهیزات اجرای زنده

انتخاب صحیح تجهیزات اجرای زنده یکی از مهم‌ترین عوامل در دستیابی به صدایی شفاف، متوازن و حرفه‌ای است. اگر قصد تجهیز یک سالن، برگزاری کنسرت یا خرید تجهیزات Live Sound را دارید، آشنایی با تجهیزات اجرای زنده به شما کمک می‌کند تا با شناخت عملکرد هر بخش، بهترین انتخاب را متناسب با نیاز و بودجه خود داشته باشید.

تجهیزات استاندارد روی صحنه برای اجرای زنده

میکروفن

میکروفون یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم اجرای زنده است و وظیفه دریافت صدای خواننده، سازها و سایر منابع صوتی را بر عهده دارد. انتخاب میکروفن مناسب تأثیر مستقیمی بر کیفیت سیستم صوتی اجرای زنده و وضوح صدای نهایی خواهد داشت.

در اجراهای زنده، بسته به نوع کاربرد، از میکروفن‌های مختلفی برای وکال، سازهای آکوستیک، آمپلی‌فایرهای گیتار و درامز استفاده می‌شود. با این حال، در اغلب اجراها، میکروفن‌های داینامیک (Dynamic Microphones) به دلیل مقاومت بالا، دوام بیشتر و عملکرد مناسب در محیط‌های پرسر‌وصدا، بهترین انتخاب محسوب می‌شوند. برند Audio-Technica نیز با تولید طیف گسترده‌ای از میکروفن‌های حرفه‌ای برای اجرای زنده، از گزینه‌های شناخته‌شده در میان صدابرداران و نوازندگان به شمار می‌رود و محصولات آن در بسیاری از اجراهای حرفه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برخی از رایج‌ترین میکروفن‌ها برای کاربردهای مختلف عبارت‌اند از:

پایه میکروفن  (Microphone Stand)

پایه میکروفن یکی از تجهیزات ضروری در هر سیستم اجرای زنده است و علاوه بر حفظ پایداری میکروفن، امکان قرارگیری آن در موقعیت مناسب برای خواننده یا نوازنده را فراهم می‌کند. انتخاب نوع پایه به ساز، نحوه اجرا و چیدمان صحنه بستگی دارد.

گیره میکروفن  (Microphone Clip)

گیره میکروفن از جمله لوازم جانبی مهم در تجهیزات اجرای زنده است و وظیفه نگهداری ایمن میکروفن روی پایه را بر عهده دارد. اگرچه بسیاری از میکروفون‌ها به‌همراه گیره عرضه می‌شوند، اما برخی از آن‌ها از پلاستیک سخت ساخته شده‌اند و در استفاده مداوم، به‌ویژه در اجراهای زنده، احتمال شکستگی بالایی دارند.

برای اجراهای حرفه‌ای، استفاده از گیره‌های ساخته‌شده از پلاستیک نرم یا لاستیک (Rubber) توصیه می‌شود. این نوع گیره‌ها انعطاف‌پذیرتر هستند و هنگام خارج کردن و قرار دادن مکرر میکروفن توسط خواننده، دوام بالایی دارند. از آنجا که قیمت این تجهیزات پایین است، بهتر است همیشه چند گیره یدکی نیز در مجموعه تجهیزات صوتی اجرای زنده خود داشته باشید.

کابل میکروفن و کابل ساز  (Audio Cables)

کابل‌های صوتی یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم صوتی اجرای زنده هستند و وظیفه انتقال سیگنال صوتی بین تجهیزات مختلف را بر عهده دارند. استفاده از کابل‌های باکیفیت، علاوه بر کاهش نویز، پایداری و اطمینان بیشتری در اجرای زنده فراهم می‌کند.

برای میکروفن‌ها، از کابل XLR استفاده می‌شود که در یک سر دارای کانکتور XLR  نری (Male) و در سر دیگر XLR  مادگی (Female) است. این کابل‌ها برای اتصال میکروفون به میکسر یا سایر تجهیزات صوتی طراحی شده‌اند و استاندارد رایج در سیستم‌های اجرای زنده محسوب می‌شوند.

همچنین برای اتصال سازهایی مانند گیتار الکتریک، کیبورد و برخی تجهیزات دیگر، به کابل ساز (Instrument Cable) با کانکتورهای جک ۶.۳۵ میلی‌متری (¼ اینچ) در دو سر کابل نیاز خواهید داشت. این کابل‌ها نقش مهمی در انتقال سیگنال سازها به تجهیزات صوتی و حفظ کیفیت صدای اجرا، ایفا می‌کنند.

مانیتور صحنه  (Stage Monitor)

مانیتور صحنه که با نام‌های فولدبک (Foldback) یا مانیتور زمینی (Floor Monitor) نیز شناخته می‌شود، یکی از اجزای ضروری سیستم صوتی اجرای زنده است. این بلندگوها روی صحنه و در مقابل خوانندگان یا نوازندگان قرار می‌گیرند تا آن‌ها بتوانند صدای خود و سایر اعضای گروه را به‌صورت واضح و بدون تأخیر بشنوند.

شنیدن صحیح صدای اجرا، نقش مهمی در حفظ ریتم، هماهنگی اعضای گروه و کیفیت اجرای زنده دارد. به همین دلیل، انتخاب مانیتور مناسب یکی از عوامل مؤثر در عملکرد حرفه‌ای هنرمندان روی صحنه محسوب می‌شود.

برای اکثر اجراهای زنده، استفاده از مانیتورهای اکتیو (Active/Powered Stage Monitor) توصیه می‌شود. این مدل‌ها به آمپلی‌فایر داخلی مجهز هستند و نیازی به استفاده از آمپلی‌فایر مجزا ندارند. در نتیجه، علاوه بر ساده‌تر شدن راه‌اندازی سیستم اجرای زنده، تعداد تجهیزات موردنیاز و پیچیدگی کابل‌کشی نیز کاهش می‌یابد.

استیج باکس (Multicore / Stage Box)

Multicore که با نام استیج باکس (Stage Box) نیز شناخته می‌شود، یکی از تجهیزات کاربردی در سیستم صوتی اجرای زنده است و برای انتقال هم‌زمان چندین سیگنال صوتی بین صحنه و میکسر صدا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگر فاصله بین محل اجرای نوازندگان و میکسر Front of House (FOH) زیاد باشد و امکان اتصال مستقیم کابل‌های میکروفن یا مانیتورهای صحنه وجود نداشته باشد، استفاده از یک مالتی‌کور بهترین راهکار خواهد بود. این ابزار تمامی ورودی‌ها و خروجی‌های صوتی روی صحنه را در یک نقطه متمرکز کرده و از طریق یک کابل چندرشته‌ای به میکسر منتقل می‌کند.

به‌کارگیری استیج باکس علاوه بر کاهش حجم کابل‌کشی روی صحنه، باعث نظم بیشتر، سهولت در نصب تجهیزات و کاهش احتمال بروز خطا یا آسیب به کابل‌ها می‌شود. به همین دلیل، این دستگاه در بسیاری از اجراهای حرفه‌ای، کنسرت‌ها و رویدادهای زنده، یکی از اجزای اصلی تجهیزات اجرای زنده محسوب می‌شود.

تعداد تجهیزات موردنیاز روی صحنه

تعداد تجهیزات اجرای زنده موردنیاز، به نوع اجرا، تعداد نوازندگان، سازهای مورد استفاده و نحوه چیدمان صحنه بستگی دارد. به همین دلیل، نمی‌توان برای تمامی اجراها یک نسخه واحد ارائه کرد.

پس از انتخاب و آماده‌سازی تجهیزات روی صحنه، نوبت به تجهیز سیستم صوتی سالن یا Front of House (FOH) می‌رسد؛ بخشی از سیستم صوتی اجرای زنده که وظیفه انتقال صدا به مخاطبان را بر عهده دارد و تأثیر مستقیمی بر کیفیت تجربه شنیداری آن‌ها دارد.

به‌طور کلی، برای راه‌اندازی سیستم صوتی اجرای زنده می‌توان از دو سیستم اصلی استفاده کرد:

• سیستم PA یکپارچه (Self-Contained PA System): راهکاری ساده، جمع‌وجور و مقرون‌به‌صرفه که برای اجراهای کوچک، فضاهای محدود و رویدادهای کم‌جمعیت مناسب است.
• سیستم صوتی حرفه‌ای (Professional Sound System): گزینه‌ای پیشرفته‌تر که از تجهیزات مجزا و قابل توسعه تشکیل شده و برای سالن‌های بزرگ، کنسرت‌ها و اجراهای حرفه‌ای، کیفیت، انعطاف‌پذیری و کنترل بیشتری را فراهم می‌کند.

 سیستم PA مناسب برای سالن‌های کوچک

اگر قصد برگزاری اجرا در یک فضای کوچک را دارید، استفاده از یک سیستم PA (Public Address) می‌تواند راهکاری اقتصادی، کاربردی و ساده برای راه‌اندازی سیستم صوتی اجرای زنده باشد. این سیستم‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که به‌راحتی قابل حمل، نصب و پس از پایان برنامه جمع‌آوری شوند؛ به همین دلیل، گزینه‌ای مناسب برای سالن‌های کوچک، کافه‌ها، مراکز فرهنگی محسوب می‌شوند.

البته باید توجه داشت که یک سیستم PA در مقایسه با یک سیستم صوتی حرفه‌ای Front of House (FOH) امکانات و انعطاف‌پذیری محدودتری دارد و بیشتر برای اجراهای کوچک و کم‌جمعیت مناسب است.

حداقل تجهیزات موردنیاز در یک سیستم PA

یک سیستم صوتی اجرای زنده برای سالن‌های کوچک، حداقل باید شامل تجهیزات زیر باشد:

• دو عدد اسپیکر اصلی (Main Speakers)
• دو عدد پایه اسپیکر
• یک میکسر صدا با حداقل ۸ کانال ورودی که هر کانال دارای کنترل‌های پایه اکولایزر شامل فرکانس‌های Bass، Mid و Treble باشد
• یک آمپلی‌فایر استریو؛ این آمپلی‌فایر ممکن است به‌صورت داخلی در اسپیکرها (Active Speakers) یا داخل میکسر تعبیه شده باشد

محل قرارگیری میکسر صدا

در حالت ایده‌آل، میکسر صدا باید از اسپیکرهای اجرای زنده جدا باشد تا بتوان آن را در مقابل صحنه یا در کنار آن قرار داد. این چیدمان به صدابردار اجازه می‌دهد صدایی را که مخاطبان می‌شنوند، با دقت بیشتری کنترل و تنظیم کند. همچنین تمامی میکروفن‌ها و سازها مستقیماً به میکسر متصل شده و تنظیمات اکولایزر و بالانس صدا به‌صورت دقیق انجام می‌شود.

اگر فاصله میان صحنه و میکسر زیاد باشد و طول کابل‌ها برای اتصال مستقیم کافی نباشد، استفاده از مالتی‌کور (Multicore) یا استیج باکس (Stage Box) بهترین راهکار برای انتقال منظم و مطمئن سیگنال‌های صوتی خواهد بود.

اهمیت پاسخ فرکانسی پایین (Bass Response)

هنگام انتخاب یک سیستم PA، تنها به توان خروجی توجه نکنید. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها، توانایی سیستم در بازتولید فرکانس‌های پایین یا Bass Response است.

سیستم‌هایی که از اسپیکرهای کوچک‌تر یا آمپلی‌فایرهای کم‌توان استفاده می‌کنند، معمولاً در تولید فرکانس‌های بم عملکرد ضعیف‌تری دارند. در نتیجه، صدا ممکن است نازک، خشن یا برای پوشش کامل فضای سالن کافی نباشد.

برخی از سیستم‌های PA امکان افزودن ساب‌ووفر (Subwoofer) را نیز فراهم می‌کنند. ساب‌ووفر وظیفه بازتولید فرکانس‌های پایین را بر عهده دارد و باعث می‌شود صدای کیک درام، گیتار باس و سایر سازهای بم با قدرت و وضوح بیشتری شنیده شوند.

نکته: سیستم‌های PA یکپارچه معمولاً گزینه مناسبی برای اجراهایی که از ست کامل درامز (Drum Kit) استفاده می‌کنند، نیستند. این سیستم‌ها اغلب تعداد کانال ورودی کافی برای میکروفن‌گذاری کامل درامز را ندارند و توانایی محدودی در بازتولید فرکانس‌های پایین ارائه می‌دهند.

در سالن‌های کوچک، در برخی شرایط می‌توان بدون میکروفون‌گذاری کامل درامز نیز اجرا را مدیریت کرد؛ به‌گونه‌ای که صدای طبیعی درام بخش زیادی از فضا را پوشش دهد و تنها با استفاده از یک میکروفون برای Kick Drum و یک میکروفن Overhead، حجم مناسبی از صدای درام به میکس اصلی اضافه شود.

سیستم صوتی حرفه‌ای برای سالن‌های کوچک و متوسط

اگر هدف شما دستیابی به کیفیت صدای بالاتر، کنترل دقیق‌تر میکس و پشتیبانی از گروه‌های موسیقی بزرگ‌تر است، استفاده از یک سیستم صوتی حرفه‌ای اجرای زنده بهترین انتخاب خواهد بود. این نوع سیستم‌ها علاوه بر ارائه صدایی شفاف‌تر و قدرتمندتر، امکان مدیریت بهتر سازها، وکال و به‌ویژه درامز را فراهم می‌کنند.

برخلاف سیستم‌های PA یکپارچه که اسپیکر، آمپلی‌فایر و میکسر را در قالب یک مجموعه ارائه می‌دهند، در یک سیستم صوتی حرفه‌ای (Professional Front of House) هر بخش به‌صورت مستقل انتخاب و تهیه می‌شود. این ساختار باعث می‌شود بتوانید تجهیزات را متناسب با ابعاد سالن، ظرفیت مخاطبان و نوع اجرا انتخاب کرده و در آینده نیز سیستم را به‌ راحتی ارتقا دهید.

البته طراحی سیستم صوتی اجرای زنده به عوامل مختلفی مانند نوع اجرا، ویژگی‌های آکوستیکی سالن، تعداد مخاطبان و بودجه بستگی دارد و ممکن است مهندسان صدای حرفه‌ای، بسته به تجربه و نیاز پروژه، راهکارهای متفاوتی را پیشنهاد دهند. با این حال، اگر قصد تجهیز یک سالن کوچک یا متوسط با ظرفیت تقریبی تا ۳۰۰ نفر را دارید، ساختار پیشنهادی این راهنما می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای انتخاب تجهیزات باشد.

در ادامه با مهم‌ترین اجزای موردنیاز برای راه‌اندازی یک سیستم صوتی حرفه‌ای اجرای زنده آشنا خواهیم شد.

اسپیکرهای اصلی سالن (Front of House Speakers)

اسپیکرهای اصلی سالن یا Front of House (FOH) Speakers مهم‌ترین بخش سیستم صوتی اجرای زنده هستند و وظیفه پخش صدای میکس‌شده برای مخاطبان را بر عهده دارند. کیفیت، توان خروجی و نحوه انتخاب این اسپیکرها تأثیر مستقیمی بر تجربه شنیداری حضار خواهد داشت.

در یک سالن کوچک یا متوسط، معمولاً به حداقل دو اسپیکر اصلی نیاز است که به‌صورت یک جفت استریو در دو طرف صحنه نصب می‌شوند تا پوشش صوتی یکنواختی در سراسر سالن ایجاد کنند.

به‌طور کلی، اسپیکرهای FOH در دو نوع اکتیو (Active) و پسیو (Passive) عرضه می‌شوند:

اسپیکر اکتیو (Active)

اسپیکرهای اکتیو دارای آمپلی‌فایر داخلی هستند؛ بنابراین برای راه‌اندازی آن‌ها به پاور آمپلی‌فایر جداگانه نیازی نیست. این ویژگی باعث می‌شود نصب و راه‌اندازی سیستم سریع‌تر، ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد. به همین دلیل، بسیاری از سیستم‌های صوتی اجرای زنده امروزی از اسپیکرهای اکتیو استفاده می‌کنند.

اسپیکر پسیو (Passive)

اسپیکرهای پسیو فاقد آمپلی‌فایر داخلی هستند و برای عملکرد صحیح باید به یک پاور آمپلی‌فایر متناسب با مشخصات فنی خود متصل شوند. اگرچه راه‌اندازی این سیستم پیچیده‌تر است، اما انعطاف‌پذیری بیشتری در اختیار شما قرار می‌دهد. برای مثال، در صورت نیاز می‌توانید اسپیکر، آمپلی‌فایر یا سایر اجزای سیستم را به‌صورت مستقل ارتقا یا تعویض کنید.

در مقابل، اگر یکی از اسپیکرهای اکتیو دچار خرابی شود، معمولاً تا زمان تعمیر، امکان استفاده از همان اسپیکر وجود نخواهد داشت؛ زیرا آمپلی‌فایر و بلندگو در یک واحد یکپارچه قرار دارند.

به همین دلیل، انتخاب میان اسپیکرهای اکتیو و پسیو باید بر اساس بودجه، نیاز فنی، سهولت نصب و امکان توسعه آینده سیستم صوتی اجرای زنده انجام شود.

ساب‌ووفر (Subwoofer)

ساب‌ووفر (Subwoofer) یکی از اجزای مهم سیستم صوتی اجرای زنده است که وظیفه بازتولید فرکانس‌های پایین (Low Frequencies) یا همان صداهای بم را بر عهده دارد. بسیاری از اسپیکرهای اصلی (FOH Speakers) قادر نیستند فرکانس‌های بسیار پایین را با قدرت و دقت کافی پخش کنند؛ به همین دلیل، استفاده از ساب‌ووفر باعث می‌شود صدای گیتار باس، کیک درام، سینتی‌سایزر و سایر سازهای دارای فرکانس بم، عمیق‌تر و طبیعی‌تر شنیده شوند.

در سالن‌های کوچک و متوسط، در بسیاری از موارد یک ساب‌ووفر برای پوشش مناسب فضای سالن کافی است. دلیل این موضوع آن است که فرکانس‌های پایین خاصیت انتشار بالایی دارند و برخلاف فرکانس‌های میانی و بالا، معمولاً نیازی به پخش استریو ندارند. البته در سالن‌های بزرگ‌تر یا اجراهایی که به توان صوتی بیشتری نیاز دارند، استفاده از دو یا چند ساب‌ووفر می‌تواند پوشش یکنواخت‌تر و فشار صوتی بالاتری ایجاد کند.

پکیج‌های اسپیکر  Front of House

بسیاری از تولیدکنندگان، سیستم‌های صوتی اجرای زنده را به‌صورت پکیج‌های آماده عرضه می‌کنند. این مجموعه‌ها معمولاً شامل دو اسپیکر اصلی (Front of House Speakers) و حداقل یک ساب‌ووفر هستند و برای سالن‌های کوچک و متوسط، راهکاری اقتصادی و کم‌دردسر محسوب می‌شوند.

اگر به دنبال نصب سریع و راه‌اندازی ساده‌تر هستید، بهتر است پکیج‌های اکتیو (Active PA System) را انتخاب کنید. در این سیستم‌ها، هر اسپیکر و ساب‌ووفر به آمپلی‌فایر داخلی مجهز است و نیازی به تهیه پاور آمپلی‌فایر مجزا نخواهید داشت. این ویژگی علاوه بر کاهش کابل‌کشی و پیچیدگی نصب، فرآیند راه‌اندازی سیستم صوتی اجرای زنده را نیز ساده‌تر می‌کند.

میکسر صدا  (Mixing Desk)

میکسر صدا که با نام‌هایAudio Mixer  یاMixing Console  نیز شناخته می‌شود، وظیفه ترکیب، پردازش و هدایت سیگنال‌های صوتی را بر عهده دارد. این دستگاه پس از دریافت صدا از میکروفن‌ها و سازها، سیگنال‌ها را پردازش کرده و آن‌ها را به اسپیکرهای اصلی سالن (Front of House)، مانیتورهای صحنه، تجهیزات افکت و در صورت نیاز، دستگاه‌های ضبط صدا ارسال می‌کند.

امروزه با استفاده از نرم‌افزارهای اختصاصی روی تبلت و تلفن همراه، می‌توان برخی میکسرها را از راه دور کنترل کرد و یک سیستم میکس قابل حمل در اختیار داشت. با این حال، بسیاری از صدابرداران حرفه‌ای همچنان استفاده از میکسرهای فیزیکی را ترجیح می‌دهند؛ زیرا وجود پیچ‌ها، فیدرها و کنترل‌های اختصاصی، امکان مدیریت سریع‌تر و دقیق‌تر میکس را در حین اجرای زنده فراهم می‌کند.

میکسرهای صدا به‌طور کلی در دو نوع آنالوگ و دیجیتال عرضه می‌شوند. میکسرهای آنالوگ قیمت مناسب‌تری دارند و برای بسیاری از سیستم‌های صوتی نصب‌شده و اجراهای زنده در سالن‌ها گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شوند. همچنین برخی مهندسان صدا به دلیل دسترسی مستقیم به کنترل‌های فیزیکی و سهولت تنظیم جریان سیگنال، همچنان کار با میکسرهای آنالوگ را به میکسرهای دیجیتال ترجیح می‌دهند.

با این حال، میکسرهای آنالوگ برای جابه‌جایی مداوم یا اجراهایی با تنظیمات پیچیده، گزینه ایده‌آلی نیستند. برای مثال، اگر بخواهید تنظیمات میکس هر گروه موسیقی را ذخیره کنید، از یک میکسر در چند سالن مختلف استفاده کنید یا به‌طور مرتب آن را در بخش‌های مختلف محل برگزاری جابه‌جا کنید، میکسر دیجیتال انتخاب مناسب‌تری خواهد بود.

میکسرهای دیجیتال امکان ذخیره و فراخوانی تنظیمات (Scene)، مدیریت آسان‌تر پروژه‌های مختلف و انعطاف‌پذیری بیشتری را در اختیار صدابردار قرار می‌دهند؛ ویژگی‌هایی که آن‌ها را به گزینه‌ای کارآمد برای سیستم‌های صوتی اجرای زنده حرفه‌ای تبدیل کرده است.

صرف‌نظر از اینکه میکسر آنالوگ را انتخاب می‌کنید یا دیجیتال، هنگام خرید میکسر صدا بهتر است به نکات زیر توجه داشته باشید:

• استحکام و کیفیت ساخت: میکسری را انتخاب کنید که برای استفاده در اجراهای زنده طراحی شده باشد و در برابر جابه‌جایی، ضربه و استفاده مداوم مقاومت کافی داشته باشد.
• تعداد کانال‌ها و ورودی/خروجی‌ها (I/O): تعداد کانال‌های موردنیاز را بر اساس نوع اجرا و تعداد تجهیزات خود انتخاب کنید. اگرچه برخی سالن‌ها از میکسرهای ۸ کاناله استفاده می‌کنند، اما در بیشتر سالن‌های اجرای زنده، میکسرهای ۱۶ تا ۲۴ کاناله استاندارد محسوب می‌شوند و برای اغلب سالن‌های کوچک و متوسط مناسب هستند.
• در نظر گرفتن تعداد ورودی‌های موردنیاز: تنها میکروفن‌های یک ست کامل درامز معمولاً حداقل ۵ کانال را اشغال می‌کنند. با اضافه شدن میکروفن‌های وکال، میکروفون آمپلی‌فایر گیتار، کیبورد و سایر تجهیزات، تعداد کانال‌های موردنیاز به‌راحتی از ۱۰ کانال فراتر خواهد رفت. بنابراین بهتر است هنگام انتخاب میکسر، نیازهای آینده را نیز در نظر بگیرید.
• پردازشگرهای داخلی: بسیاری از میکسرهای دیجیتال به افکت‌ها و پردازشگرهای داخلی مانند Reverb، Delay (Echo)، Compressor و Graphic Equalizer مجهز هستند. وجود این امکانات، نیاز به خرید تجهیزات پردازش صدای جداگانه (Outboard Effects) را تا حد زیادی کاهش داده و راه‌اندازی سیستم صوتی اجرای زنده را ساده‌تر می‌کند.

تجهیزات پردازش صدای خارجی (Outboard Effects Units)

اکولایزر گرافیکی (Graphic Equalizer)

اکولایزر گرافیکی (Graphic EQ) یکی از مهم‌ترین تجهیزات پردازش صدا در سیستم صوتی اجرای زنده است. این دستگاه معمولاً به‌صورت رک‌مونت (Rack Mount) طراحی می‌شود و امکان کنترل و تنظیم دقیق فرکانس‌های مختلف صدا را فراهم می‌کند.

اکولایزر گرافیکی بین میکسر صدا و آمپلی‌فایر یا اسپیکرهای اصلی قرار می‌گیرد و وظیفه دارد صدای نهایی را پیش از پخش از طریق اسپیکرها اصلاح و بهینه کند. این دستگاه معمولاً از ۲۴ تا ۳۲ اسلایدر تشکیل شده است که هرکدام یک محدوده فرکانسی مشخص را کنترل می‌کنند. با بالا یا پایین بردن هر اسلایدر، می‌توان شدت آن فرکانس را افزایش یا کاهش داد.

یکی از مهم‌ترین کاربردهای Graphic EQ، تنظیم پاسخ فرکانسی سیستم صوتی اجرای زنده متناسب با ویژگی‌های آکوستیکی سالن است. علاوه بر این، این دستگاه نقش مهمی در حذف فیدبک (Feedback) یا همان سوت‌های تیز و نویزهای فرکانس پایین ناشی از میکروفن‌ها دارد.

به‌جای کاهش ولوم میکروفن هنگام ایجاد فیدبک، می‌توان با استفاده از اکولایزر گرافیکی، تنها فرکانس ایجادکننده فیدبک را کاهش داد. این روش ضمن حفظ کیفیت و حجم صدای اجرا، از بروز نویزهای آزاردهنده نیز جلوگیری می‌کند.

ماژول‌های افکت (Effects Modules)

ماژول‌های افکت از جمله تجهیزات پردازش صدای خارجی هستند که برای افزودن افکت‌هایی مانند ریورب (Reverb)، دیلی یا اکو (Delay/Echo) و همچنین پردازش‌هایی مانند کمپرسور (Compressor) به صدای اجرای زنده مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تجهیزات معمولاً به‌صورت رک‌مونت نصب شده و در کنار میکسر صدا، انعطاف‌پذیری بیشتری در پردازش سیگنال‌های صوتی ایجاد می‌کنند.

اگر از میکسر آنالوگ استفاده می‌کنید، معمولاً به حداقل یک پردازشگر افکت ریورب/دیلی و دو کمپرسور/گیت (Compressor/Gate) نیاز خواهید داشت. این تجهیزات به بهبود کیفیت صدا، کنترل بهتر داینامیک سیگنال و ایجاد فضای صوتی طبیعی‌تر در سیستم صوتی اجرای زنده کمک می‌کنند.

البته بسیاری از میکسرهای دیجیتال امروزی این پردازش‌ها را به‌صورت داخلی در اختیار کاربران قرار می‌دهند؛ بنابراین در بسیاری از موارد، نیازی به تهیه تجهیزات افکت خارجی نخواهد بود.